Niektórzy wierzą, że szczęście to tylko ulotna chwila ukryta w podróżach, sukcesach, nagłych zwrotach akcji. Ja natomiast ufam, że jest ono bliżej, niż może się wydawać. Codziennie, w czterech ścianach, w miejscach, które mijasz w drodze po kawę, w fotelu, w którym odpoczywasz wieczorem. Dom potrafi być naszym sprzymierzeńcem albo największym złodziejem energii. Wszystko zależy od tego, jak go wykreujemy…
Wyobraź sobie dwa poranki. W jednym budzisz się w ciemnym, zagraconym pokoju, próbując odnaleźć ubranie na stosie rzeczy, które nie mają swojego miejsca. W drugim otacza Cię porządek, promienie światła wpadają przez okno, a na stole czeka kubek ulubionej kawy, czujesz zapach świeżych kwiatów. Ten sam dzień – a zupełnie inny początek. Dlaczego? Bo przestrzeń, w której żyjesz, kształtuje Twoje samopoczucie mocniej, niż sądzisz.
To, w jakiej przestrzeni żyjemy, ma bezpośredni wpływ na nasze emocje, zdrowie psychiczne i codzienne nawyki. Nie bez powodu coraz częściej mówi się o „psychologii wnętrz” – nauce, która bada, jak światło, kolory, aranżacja i funkcjonowanie przestrzeni oddziałują na człowieka. Dobrze zaprojektowany dom nie musi być drogi ani idealny jak z katalogu wnętrzarskiego. Najważniejsze, aby wspierał nas w codzienności: pozwalał odpocząć, dawał poczucie bezpieczeństwa i inspirował do działania.
Z badań naukowych jasno wynika, że wnętrza wpływają na nasze codzienne samopoczucie, a kluczowe w ich tworzeniu są szczególnie cztery filary:
- Porządek i harmonia
- Codzienne rytuały
- Oświetlenie i dostęp do światła dziennego
- Zieleń i kontakt z naturą
Jak wnętrza wpływają na poziom odczuwanego szczęścia?
Każde wnętrze oddziałuje na nasze zmysły: wzrok, słuch, dotyk, a nawet zapach. Jeśli otacza nas chaos, zbyt wiele przedmiotów czy ciemne, przytłaczające kolory – nasz organizm reaguje stresem. Z kolei harmonia, naturalne światło i kontakt z naturą pomagają się zrelaksować i lepiej funkcjonować. Wpływ wnętrz na nasz wewnętrzny dobrostan, obserwuję na co dzień w roli kreatorki wnętrz, jak i potwierdzają liczne badania.
- Badania z Journal of Environmental Psychology pokazują, że osoby przebywające w jasnych, uporządkowanych wnętrzach czują się bardziej zmotywowane i szczęśliwsze.
- Z kolei raport Harvard Health Publishing wskazuje, że brak naturalnego światła może prowadzić do problemów ze snem, spadku energii i pogorszenia nastroju.
- Psychologowie zauważają też, że rytuały związane z domem (np. wspólne posiłki) wzmacniają więzi i poczucie bezpieczeństwa.
Dom to więc coś więcej niż miejsce zamieszkania – to narzędzie do budowania dobrostanu.
1. Porządek i harmonia – fundament szczęśliwego domu
Dlaczego porządek działa na psychikę?
Bałagan nie jest tylko problemem wizualnym. To sygnał dla mózgu, że „coś jest nie tak”. Zbyt wiele przedmiotów wokół powoduje przebodźcowanie i sprawia, że trudniej jest się nam skupić czy zrelaksować. Nie chodzi o sterylność, ale o poczucie, że otoczenie nas wspiera, a nie przytłacza. Dom, w którym każda rzecz ma swoje miejsce, działa jak naturalny reduktor stresu. Bałagan nie tylko zabiera przestrzeń fizyczną, ale też mentalną – nieustannie przypomina o obowiązkach i chaosie.
Bałagan a stres – badania University of California
W jednym z badań przeprowadzonych przez prof. Darby Saxbe i prof. Rena Repetti z University of California poproszono kobiety o opisanie swoich domów. Te, które określały je jako „zagracone” lub „niedokończone”, miały wyższy i bardziej stabilny poziom kortyzolu w ciągu dnia. Oznacza to, że bałagan nie jest tylko wizualnym problemem – organizm traktuje go jak realny stresor. Co ciekawe, badanie potwierdziło również, że osoby mieszkające w uporządkowanych przestrzeniach miały większą gotowość do odpoczynku wieczorem i lepszą jakość snu.
Porządek w domu to porządek w głowie.
2. Rytuały codzienności – jak budują szczęśliwy dom?
Czym są rytuały?
To powtarzalne czynności, które nadają rytm naszym dniom i budują poczucie bezpieczeństwa. Mogą być to bardzo proste czynności , typu: poranna kawa, wieczorna książka, zapalanie świec, wspólna obiad. Dom to nie tylko ściany, ale też to, co w nich robimy. Rytuały budują poczucie stabilności i bezpieczeństwa. Regularność daje wrażenie zakorzenienia, a to stanowi bardzo pożądane uczucie w ciągle zmieniającym się świecie.
Dlaczego rytuały dają szczęście?
Psychologowie zbadali grupy osób praktykujących różne rytuały – od rodzinnych posiłków po codzienne małe zwyczaje, takie jak picie herbaty o określonej porze. Wyniki były jednoznaczne: rytuały wzmacniały poczucie przewidywalności, a tym samym redukują poczucie lęku i niepokoju.
Okazało się, że nawet symboliczne czynności, typu włączenie muzyki, zapalenie ulubionej świecy wieczorem, działały jak sygnał dla umysłu: „teraz czas dla ciebie”.
Dom z rytuałami staje się miejscem, do którego wracamy po regenerację i stabilność.
3. Oświetlenie – światło jako naturalny antydepresant
Światło we wnętrzach
Światło reguluje rytm dobowy i produkcję hormonów. Gdy go brakuje, spada poziom serotoniny (hormonu szczęścia), a rośnie melatoniny (odpowiedzialnej za senność). Bardzo ważnym czynnikiem, szczególnie dla nas Polaków są wnętrza, które potrafią maksymalnie korzystać ze światła dziennego. Promienie słońca regulują rytm dobowy, poprawiają nastrój i koncentrację. W tej roli doskonale sprawdzają się okna dachowe VELUX, które potrafią zmienić nawet najbardziej ciemne poddasze – w przestrzeń pełną światła
Dlaczego światło jest tak ważne?
W raporcie Światło dzienne a nastrój – National Renewable Energy Laboratory dotyczącym miejsc pracy porównano grupy osób pracujących w pomieszczeniach z dostępem do dużej ilości naturalnego światła z tymi, którzy mieli ograniczony dostęp do słońca. Osoby z pierwszej grupy były o 15% bardziej produktywne i rzadziej skarżyły się na bóle głowy czy zmęczenie.
To potwierdza, że światło dzienne działa jak naturalny antydepresant. Co więcej, badacze zauważyli, że kontakt z naturalnym światłem poprawia regulację rytmu dobowego, co ma bezpośredni wpływ na jakość snu.
Światło w domu to inwestycja w zdrowie psychiczne.
4. Kontakt z naturą
Zieleń w domu
Nawet niewielki kontakt z naturą poprawia nasze samopoczucie. Rośliny oczyszczają powietrze, wprowadzają harmonię i działają uspokajająco. Może być to ogród, taras, balkon lub choćby niewielkie rośliny doniczkowe. Rośliny oczyszczają powietrze i znacznie wpływają na nasze samopoczucie. A sam widok zieleni działa jak mikroskopijny spacer po lesie.
Jak widok natury wpływa na nasze samopoczucie?
Badacze z University of Michigan odkryli, że już 20 minut spędzonych w otoczeniu natury (nawet w parku miejskim) znacząco obniża poziom kortyzolu. Uczestnicy badania czuli się spokojniejsi i mieli wyższą zdolność koncentracji po krótkim kontakcie z zielenią.
Co ciekawe, pozytywne efekty obserwowano nie tylko przy długich spacerach – nawet krótki kontakt z roślinami w domu miał zauważalne działanie uspokajające.
Zieleń to prosty sposób, aby zamienić mieszkanie w przestrzeń sprzyjającą regeneracji.
Szczęście zaczyna się w domu
Dom, w którym panuje porządek i harmonia, w którym pielęgnuje się rytuały, wpuszcza światło dzienne i żyje zieleń, to przestrzeń, która realnie wspiera szczęście.Nie chodzi o perfekcję ani katalogowe wnętrza. Chodzi o to, aby Twój dom dawał Ci energię, spokój i poczucie bezpieczeństwa.
Bo szczęście nie zaczyna się w wielkich wydarzeniach. Ono zaczyna się w codzienności – w najważniejszej przestrzeni w twoim życiu…w twoim domu.
